İsveç'te yapılan yeni bir çalışma, buzdolaplarının kalabalık olmasının ve içindekilerin düzensiz yerleştirilmesinin, ihtiyaçtan fazla yiyecek satın alınmasıyla birlikte, gıdaların unutulmasına ve tüketilmeden bozulmasına katkıda bulunan etkenler olduğunu ortaya koydu. Çalışma, buzdolaplarının ve ambalajların tasarımının da evlerdeki bu sorunu artırabileceğine işaret etti.
İsveç'teki Linköping Üniversitesinin internet sitesi evvelsi gün, üniversiteden araştırmacıların bu sonuçlara ulaştığını bildirdi. Araştırmacılar, gıda israfının azaltılmasının yalnızca tüketici alışkanlıklarına bağlı olmadığını, buzdolabı ve ambalaj tasarımının da insanların davranışlarına ve gıdaları saklama biçimlerine uygun şekilde geliştirilmesini gerektirdiğini belirtti.
İsrafa katkıda bulunan uygulamalar
Çalışma, gıdaların buzdolabına yığılmasının bazı ürünlerin, özellikle arka raflarda, diğerlerinin arkasında gözden kaybolmasına yol açtığını ve bu ürünlerin bozulana kadar unutulduğunu gösterdi. Alışverişte hafızaya güvenmek de evde zaten bulunan ürünlerin satın alınmasına yol açabiliyor; bu da ürünlerin birikmesini ve bozulma ihtimalini artırıyor.
Araştırmacılar, gıda israfına katkıda bulunan başka uygulamaları da tespit etti. Bunlar arasında sütün, sıcaklığın iç kısımlara göre nispeten daha yüksek olduğu buzdolabı kapağı raflarına konulması ve diğer ürünleri örten, son kullanma tarihlerinin ve saklama talimatlarının görülmesini zorlaştıran büyük kaplar yer alıyor. Ayrıca içindeki sebze ve meyvelerin kolayca görülmesini engelleyen kâğıt poşetler de sorun oluşturuyor.
Araştırmacılar, gıdaya kolay erişimin bazen saklama koşullarına dikkat etmenin önüne geçebildiğine işaret etti. Bazı tüketiciler ürünleri buzdolabına koymayı, onlara karşı sorumluluklarının bittiği şeklinde değerlendiriyor; içindekileri takip etmiyor ve zamanında tüketmiyor.
Linköping Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırmacı olan Babak Namat, buzdolabını bir tür "ahlaki kara delik"e benzetti. Namat, birçok kişinin gıdayı buzdolabına koyar koymaz sorumluluğunun sona erdiğini düşündüğünü, bunun da bazı ürünlerin gözden kaçmasına ve bozulana kadar bırakılmasına yol açtığını belirtti.
İsrafın azaltılmasının önemi
Çalışma, evlerdeki gıda israfının azaltılmasının önemini vurguladı. Çünkü israf kaynak, emek ve para kaybı anlamına geliyor; gıdaların tüketilmeden atılması, üretimi ve satın alınması için harcananın boşa gitmesine ve atıkların artmasına neden oluyor.
"Sustainability" bilimsel dergisinde yayımlanan çalışma, gıda israfının azaltılmasının, ürünlerin düzenlenmesine ve görünür, erişilmesi kolay kalmasına yardımcı olacak şekilde buzdolabı ve ambalaj tasarımının geliştirilmesini gerektirdiği sonucuna vardı. Bunun yanında alışverişten önce buzdolabının içindekilerini kontrol etmek, yalnızca gerekli miktarları satın almak ve daha eski gıdaları bozulmadan tüketilmeleri için görünür yerlere koymak gibi basit günlük alışkanlıkların benimsenmesi de gerekiyor.
Sonuçlara ilişkin çekince
Araştırmacılar, çalışmanın keşif niteliğinde olması ve katılımcı sayısının sınırlı olması nedeniyle sonuçlara temkinli yaklaşılması gerektiği konusunda uyardı.
Bu tür çalışmaların sonuçları, sorumlu tüketime ve kaynaklardan yararlanmaya yönelik ilginin arttığı bir dönemde, gıdaların korunmasına ve israfın azaltılmasına yardımcı olacak şekilde gıda depolamanın düzenlenmesinin ve ihtiyaçların planlanarak satın alınmasının önemini ortaya koyuyor.
Kaynak: Suriye Arap Haber Ajansı (SANA)

Yorumlar (0)