Şam-SANA
Ressam Hala Hasnavi, yeni bir tabloyla şair Nizar Kabbani'nin Şam'daki Mezenet eş-Şahm mahallesinde bulunan evine dönüyor; evin mimari ve dekoratif ayrıntılarını canlandırarak bunları, Şam evinin estetiğini insanın mekâna duyduğu özlemle buluşturan görsel bir sahneye dönüştürüyor. Kabbani, evini şöyle tarif etmişti: "İnsanın bir parfüm şişesinde yaşamasının ne demek olduğunu biliyor musunuz? Bizim evimiz o şişeydi."
Hasnavi eserinde, şairin çocukluğunu ve yeteneğini besleyen evin iç mekânından bir sahne sunuyor. Kompozisyonun merkezine, ortasında geniş bir Arap tarzı oturma düzeni bulunan ve koltukları duvarlar boyunca sıralanan eyvan salonunu yerleştiriyor; bu, mekânın aile buluşmaları ve misafir ağırlama işlevini çağrıştırıyor.
Sahneyi Oluşturan Ayrıntılar
Salonun çevresinde uzun kemerli pencereler, mimari açıklıklar ve süslü mihraplar yer alıyor; ablak olarak bilinen yatay taş şeritler ise beyaz, turuncu ve mavimsi yeşil tonlarında birbirini izleyerek duvarlara geleneksel Şam mimarisini ayırt eden bir renk ritmi kazandırıyor.
Tablo, evin mimari özelliklerini aktarmakla yetinmiyor; unsurlarını geometrinin doğayla yan yana geldiği bir kompozisyonda topluyor. Sahnenin üst kısmından yeşil dallar sarkıyor, bitkiler kenarlarını dolduruyor, çiçek ekili toprak saksılar dağılmış durumda ve yapraklar arasında turunç meyvesi görünüyor. Bu ayrıntılar, Kabbani'nin evine ve bahçesine dair belleğiyle bağlantılı imgeleri çağrıştırıyor.
Tablonun zemini, görsel yapısının temel bir unsuru olarak öne çıkıyor; ortasında çok köşeli bir yıldız yer alıyor ve etrafını simetrik geometrik şekiller çevreliyor. Bu, Şam evlerinde görülen süsleme sanatlarına bir gönderme. Bu çizgi ve şekillerin düzenine karşılık, sahnenin sağ ucunda bir kedi beliriyor; kompozisyona gündelik hayattan bir ayrıntı katıyor ve geometrik simetrinin katılığını hafifletiyor.
Sanatçı, mimari unsurları ve mobilyaları net biçimde belirliyor; pencere, kapı ve süsleme ayrıntılarına özen gösteriyor. Eserde sarı, kahverengi ve turuncu tonları, koltuklarda ve bitki yapraklarında öne çıkan yeşille yan yana geliyor; beyaz ve siyah ise alanlar arasındaki ilişkiyi dengeleyip farklı unsurlar arasındaki kontrastı belirginleştiriyor.
Bellekten Biçime
Ressam Ali es-Saadi, SANA'ya yaptığı açıklamada, tablonun zengin geleneksel unsurlarıyla bir Şam evinin avlusunu sunduğunu söyledi. Eyvan salonunun kompozisyonun ortasında yer aldığını, başköşede geleneksel kumaşlarla kaplı ahşap koltukların bulunduğunu, mimari karakterin ise taş renklerinin derecelenmesi ve dönüşümlü sıralanması ile sanatçının ustalıkla işlediği büyük bir ahşap kapıyla ortaya çıktığını belirtti.
Es-Saadi, tablonun üst kısmından sarkan yeşil yapraklara ve aralarındaki turunç meyvelerine, gül ve çiçek ekili toprak saksılara, ayrıca geometrik ve sanatsal şekillerle süslü Şam mermeriyle döşenmiş zemine dikkat çekti. Bu ayrıntıların esere estetik değer kattığını ve sanatçının Şam evinin unsurlarına gösterdiği özeni ortaya koyduğunu ifade etti.
Aynı bağlamda şiirsel bellek, plastik vizyonla buluşuyor; pencereler, dallar, turunç ve süslemeler yalnızca mimari bir sahnenin bileşenleri değil, Kabbani'nin parfüm şişesi diye tarif ettiği mekânı çağrıştıran ögeler. Tablo, plastik sanatın kentin mimari belleğiyle etkileşimine bir örnek sunuyor; Şam evini toplumsal yaşamın ve geleneksel estetiğin izlerini barındıran bir alan olarak yeniden okuyor.
Kaynak: Suriye Arap Haber Ajansı (SANA)

Yorumlar (0)